Otwarcie i poświęcenie nowej siedziby Muzeum Diecezjalnego w dawnym opactwie benedyktyńskim w Płocku

Opis wydarzenia

Muzeum Diecezjalne w Płocku zostało założone w 1903 roku przez ks. Antoniego Juliana Nowowiejskiego (późniejszego biskupa i arcybiskupa) jako pierwsze muzeum diecezjalne w Królestwie Polskim. Projekt gmachu przygotował architekt Stefan Szyller. Początkowe zbiory pochodziły głównie ze skarbca katedralnego oraz darów duchownych i świeckich, m.in. ks. Tomasza Kowalewskiego i prof. Franciszka Tarczyńskiego.

W kolejnych dekadach placówka dynamicznie się rozwijała – w latach 1929–1930 dokonano rozbudowy, a zbiory wzbogacano o zabytki z kościołów diecezjalnych: mazowiecką rzeźbę średniowieczną, złotnictwo, pasy kontuszowe, szaty liturgiczne, rękopisy i malarstwo. Skarbiec muzeum należy dziś do pięciu najbogatszych w Polsce. Od 2009 roku muzeum nosi imię swojego założyciela – Muzeum Diecezjalne im. bł. abp. Antoniego Juliana Nowowiejskiego.

W latach 2006–2008 przeprowadzono kapitalny remont historycznego budynku dawnego Opactwa Pobenedyktyńskiego (Tumska 3a), wzniesionego w średniowieczu z elementami zamku książąt mazowieckich. Od 2008 roku obiekt ten stał się nową, dodatkową siedzibą muzeum, znacząco zwiększając przestrzeń ekspozycyjną i magazynową.

12 czerwca 2008 roku dokonano uroczystego otwarcia i poświęcenia nowej siedziby. Ceremonia odbyła się podczas centralnych obchodów Roku Błogosławionego Arcybiskupa Antoniego Juliana Nowowiejskiego w diecezji płockiej (ogłoszonego przez bp. Piotra Liberę z okazji 150. rocznicy urodzin i 100. rocznicy nominacji biskupiej hierarchy). Poświęcenia gmachu dokonał nuncjusz apostolski w Polsce, abp Józef Kowalczyk.

W nowych wnętrzach przygotowano wystawę stałą podzieloną na trzy główne działy tematyczne:

• „Chrystus w sztuce: malarstwie i rzeźbie”
• „Chrystus w Eucharystii”
• „Chrystus w życiu świętych”

Wśród najcenniejszych eksponatów znalazły się m.in.:

• Herma św. Zygmunta
• Kielich Księcia Konrada
• Kielich Karola Ferdynanda Wazy

Do końca 2008 roku planowano także specjalną wystawę poświęconą postaci bł. abp. Nowowiejskiego.

Otwarcie nowej siedziby w 2008 roku miało istotne znaczenie dla życia kulturalnego i religijnego Płocka. Pozwoliło na lepszą ochronę i prezentację bezcennego dziedzictwa diecezji, łącząc historyczną architekturę opactwa benedyktyńskiego z nowoczesnymi standardami muzealnymi. Wydarzenie to wpisało się w szerszy kontekst obchodów jubileuszowych związanych z postacią abp. Nowowiejskiego – twórcy pierwotnego muzeum – i podkreśliło rolę Płocka jako ważnego ośrodka kultury sakralnej i muzealnictwa kościelnego w Polsce.

Dziś muzeum funkcjonuje w dwóch budynkach („Stare Muzeum” i Opactwo Pobenedyktyńskie) i pozostaje jedną z wizytówek kulturalnych miasta, przyciągając zarówno wiernych, jak i miłośników historii oraz sztuki.

Źródła i bibliografia