Zmarł biskup płocki Michał Nowodworski

Opis wydarzenia

Michał Nowodworski urodził się 27 lipca 1831 r. we Włocławku w rodzinie inteligenckiej. Po ukończeniu gimnazjum w Kaliszu przyjął święcenia kapłańskie 20 sierpnia 1854 r. Wcześnie dał się poznać jako zdolny publicysta i wydawca – współpracował z „Pamiętnikiem Religijno-Moralnym”, a przede wszystkim stworzył i redagował monumentalną „Encyklopedię kościelną”. Jako gorący patriota został w 1863 r. zesłany do guberni permskiej; do kraju wrócił w 1868 r. z zakazem zamieszkania w Warszawie. 30 grudnia 1889 r. papież Leon XIII mianował go biskupem diecezjalnym płockim. Sakrę biskupią przyjął 1 maja 1890 r. w kościele św. Katarzyny w Petersburgu. Uroczysty ingres do katedry płockiej odbył się 15 czerwca 1890 r.

Rządy bp. Nowodworskiego przypadły na wyjątkowo trudne czasy: nasilającą się rusyfikację, ograniczenia życia kościelnego przez władze carskie, epidemię cholery oraz emigrację duchowieństwa. Mimo to biskup działał z wielką gorliwością:

• Podnosił poziom naukowy Seminarium Duchownego w Płocku i dbał o kulturę intelektualną duchowieństwa.
• Wydawał liczne akty normatywne i listy pasterskie.
• Starał się o zachowanie tożsamości religijnej i narodowej wiernych w warunkach zaborczych.

Jego krótka, ale intensywna posługa zapisała się w pamięci diecezji jako przykład prawości, uczoności i oddania Kościołowi.

12 czerwca 1896 r. bp Michał Nowodworski zmarł nagle w Warszawie na atak serca. Miał 65 lat. Jego ciało przewieziono do Płocka, gdzie 16 czerwca odbył się uroczysty pogrzeb w katedrze. Nagrobek z brązu w głównej nawie wykonał wybitny rzeźbiarz Pius Weloński. Na nabożeństwie żałobnym podkreślano, że sam papież Leon XIII wyrażał się o Nowodworskim jako o „znakomitym mężu, prawdziwie uczonym”.

Śmierć bp. Nowodworskiego w 1896 r. była ważnym wydarzeniem w życiu religijnym i społecznym Płocka. Choć rządził diecezją krótko, zapisał się jako jeden z wybitniejszych hierarchów końca XIX w. – uczony biskup w czasach, gdy Kościół polski musiał walczyć o przetrwanie tożsamości. Jego grób w katedrze do dziś przypomina o tym okresie historii diecezji płockiej.

Źródła i bibliografia