O świcie 1 września 1939 roku pierwsze niemieckie bomby spadły na Płock
Piątek 1 września 1939 roku rozpoczął się w Płocku słonecznym świtem i hukiem wybuchów. Między godziną 5.00 a 5.30 samoloty 3. pułku bombowego Luftwaffe z Prus Wschodnich zrzuciły na miasto dziewięć bomb. Trafiły w koszary 4. Pułku Strzelców Konnych i 8. Pułku Artylerii Lekkiej. Zginęli cywile i żołnierze — wojna dotarła do Płocka w pierwszych godzinach niemieckiej napaści na Polskę.
Historia · 1 września 1939
Opis wydarzenia
1 września 1939 roku, w dniu niemieckiego ataku na Polskę, Płock stał się jednym z miast bombardowanych już o świcie. Atak lotniczy nastąpił krótko po ostrzale Westerplatte i zniszczeniu Wielunia. Samoloty należące do 3. pułku bombowego stacjonującego w Prusach Wschodnich pojawiły się nad miastem między 5.00 a 5.30.
W pierwszym nalocie zrzucono dziewięć bomb. Głównym celem były obiekty wojskowe: koszary 4. Pułku Strzelców Konnych oraz 8. Pułku Artylerii Lekkiej. Uszkodzono budynek kantyny. Część ładunków spadła jednak na dzielnice mieszkalne i na Radziwie.
Według relacji Tadeusza Gierzyńskiego na ulicy Wyszogrodzkiej zginęli Adam Korzybski, Jan i Tadeusz Piórkowscy (ojciec i syn) oraz 70-letni robotnik Franciszek Dąbrowski. Na Błoniach zginęła Cecylia Sobocińska, w Radziwiu Maria Suska; śmiertelnie ranna została Zofia Dąbrowska. Do godziny 10.30 szpital św. Trójcy przyjął 26 rannych od odłamków — w tym pięcioro dzieci i dwunastu strzelców 4. Pułku Strzelców Konnych.
Wielu mieszkańców początkowo sądziło, że to manewry Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej. Wkrótce stało się jasne, że wybuchła wojna. Ks. Tadeusz Dublewski, ówczesny wicerektor Seminarium Duchownego, zanotował: „Piątek rano o godz. 5 rano pierwsze bombardowanie i nalot na Płock. […] Jedna z bomb upadła w ogrodzie Seminarium Duchownego…”.
Po południu Luftwaffe przeprowadziła drugi nalot, tym razem na elektrownię i mosty na Wiśle. Atak z dużej wysokości nie osiągnął zamierzonych celów.
Płock nie był tego dnia miastem frontowym w ścisłym sensie, lecz ważnym punktem przedmościa Wisły w strukturze Armii „Modlin”. Stacjonowały tu jednostki kawalerii i artylerii. Naloty miały też charakter rozpoznawczy — Niemcy sprawdzali siłę polskiej obrony przeciwlotniczej.
Bombardowania powtarzały się w kolejnych dniach. 5 września bomby uszkodziły katedrę (kaplicę św. Zygmunta, sklepienie, chór i witraże). 8 września wieczorem polscy saperzy wysadzili oba mosty. Wojska niemieckie wkroczyły do miasta 9 września 1939 roku.
Dzień 1 września otworzył w historii Płocka okres okupacji, terroru, wysiedleń i zagłady społeczności żydowskiej. Dla miasta, które jeszcze dzień wcześniej żyło rytmem ostatnich dni pokoju, wojna zaczęła się hukiem bomb o świcie.
Źródła i bibliografia
Komentarze (0)
Dodaj komentarz
Tego dnia w historii
Inne wydarzenia 1 września
Odkryj kolejne rozdziały historii Płocka z tego samego dnia.
Powstał Królewsko-Polski Sąd Okręgowy w Płocku
1 września 1917 r. uroczyście otwarto w Płocku Królewsko-Polski Sąd Okręgowy. Był to element ogólnokrajowego przekazania wymiaru sprawiedliwości w ręce polskie przez władze okupacyjne. Sądy orzekały w imieniu Korony Polskiej i po polsku. Prezesem został mecenas Jan Święcicki.
Oficjalnie oddano do ruchu elektrownię miejską w Radziwiu
1 września 1929 roku Płock uruchomił własną, nowoczesną elektrownię komunalną na lewym brzegu Wisły. Zakład przy dzisiejszej ulicy Kolejowej zakończył zależność miasta od prywatnych dostawców prądu i stał się jednym z najważniejszych inwestycji II Rzeczypospolitej w Płocku. Do końca roku podłączono do nowej sieci około 3400 odbiorców.
Otwarto Szkołę Podstawową nr 12 im. Juliana Leszczyńskiego-Leńskiego
1 września 1964 roku, wraz z inauguracją roku szkolnego 1964/65, rozpoczęła działalność nowa Szkoła Podstawowa nr 12 w Płocku. Placówka powstała na rozwijającym się Osiedlu Wyszogrodzkim, w okresie gwałtownego wzrostu miasta związanego z budową kombinatu petrochemicznego. Pierwszym patronem szkoły został Julian Leszczyński-Leński, urodzony w Płocku działacz komunistyczny.
Pierwszy turbozespół elektrociepłowni kombinatu włączono do sieci energetycznej
W 1966 roku elektrociepłownia Mazowieckich Zakładów Rafineryjnych i Petrochemicznych zaczęła oddawać prąd do sieci państwowej. Kombinat stał się nie tylko rafinerią, ale też producentem energii. Dwa bloki na ciężki olej opałowy miały zasilać instalacje zakładu i — wkrótce — ciepło dla miasta.
Państwowa Szkoła Muzyczna w Płocku uzyskuje status placówki I i II stopnia
1 września 1968 roku Państwowa Szkoła Muzyczna w Płocku poszerzyła program dydaktyczny o II stopień nauczania. Placówka otrzymała wówczas pełną nazwę: Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia im. Karola Szymanowskiego. Było to ważny krok w rozwoju oświaty muzycznej w mieście i całym regionie Mazowsza Płockiego.
Ostatnia Vistula i pierwszy Bizon zjechały z taśmy FMŻ
1 września 1971 r. z taśmy montażowej Fabryki Maszyn Żniwnych im. Marcelego Nowotki w Płocku zjechała ostatnia Vistula (ok. 19 000. egzemplarz). Tego samego dnia na linię wjechał pierwszy kombajn Bizon KZS-3. Data ta jest powszechnie uznawana za symboliczny początek seryjnej produkcji Bizonów w Płocku.