Śmierć Siemowita III Starszego, księcia mazowieckiego, na zamku w Płocku

Opis wydarzenia

Siemowit III Starszy (ok. 1320–1381), syn Trojdena I, należał do najwybitniejszych władców piastowskiej linii mazowieckiej. Po latach współrządów z bratem Kazimierzem I oraz licznych podziałach i zastawach, w 1370 roku zjednoczył pod swoim berłem niemal całe Mazowsze – w tym ziemię płocką, rawską, czerską, warszawską, sochaczewską i gostynińską. Jako lennik Kazimierza Wielkiego, a później suwerenny książę, przeprowadził ważne reformy administracyjne, sądownicze i monetarne. W 1377 roku wydał spisane mazowieckie prawo zwyczajowe, co umocniło tożsamość prawną regionu.

16 czerwca 1381 roku Siemowit III zmarł na swoim zamku w Płocku (niektóre źródła podają noc z 16 na 17 czerwca). Według Kroniki Janka z Czarnkowa:

„Tegoż roku, dnia 17 miesiąca czerwca, odszedł do Chrystusa, na zamku swoim w Płocku, Siemowit, książę całego Mazowsza, syn Trojdena, niegdyś księcia mazowieckiego.”

Ciało władcy pochowano z należnymi honorami w katedrze płockiej – nekropolii Piastów mazowieckich. Spoczął obok swoich przodków, kontynuując wielowiekową tradycję książęcych pochówków w tym miejscu.

Śmierć Siemowita III miała dalekosiężne skutki. Jeszcze za życia (w latach 1373–1374) wydzielił synom dzielnice: Siemowitowi IV – ziemię warszawską, a Januszowi I – rawską i inne tereny. Po 1381 roku Mazowsze ponownie rozpadło się na dwie główne części, co osłabiło jego pozycję wobec Królestwa Polskiego i Zakonu Krzyżackiego.

Dla samego Płocka wydarzenie miało wymiar symboliczny i prestiżowy. Miasto, które w czasach Siemowita pełniło funkcję ważnego ośrodka administracyjnego i religijnego księstwa, po raz kolejny potwierdziło swoją rolę jako duchowa stolica Mazowsza. Uroczysty pochówek w katedrze umocnił status płockiej świątyni jako miejsca pamięci dynastycznej, co przetrwało przez kolejne stulecia.

Źródła i bibliografia