Wojsko Polskie wysadziło przęsła obu mostów na Wiśle

Opis wydarzenia

8 września 1939 r. Płock znajdował się już pod silnym naporem niemieckim. Od 1 września miasto bombardowano; ucierpiały m.in. okolice mostów, katedra i koszary. W Płocku i okolicach (Łąck) kwaterowała Nowogródzka Brygada Kawalerii gen. Władysława Andersa, której zadaniem było m.in. zamykanie przepraw przez Wisłę.

W Płocku stały wówczas dwie przeprawy:

• nowy most drogowo-kolejowy im. Legionów Józefa Piłsudskiego (oddany pod koniec 1938 r., projekt Andrzeja Pszenickiego),
• starszy most drewniany z czasów I wojny światowej (1916 r.), położony nieopodal.

Gdy most w Wyszogrodzie został wysadzony wcześniej, płockie przeprawy stały się kluczowym punktem dla odwrotu wojsk polskich na południowy brzeg Wisły. 8 września gen. Anders, przebywający w Łącku, otrzymał rozkaz wysadzenia mostów i wycofania brygady. Rozkaz wydano po południu; detonacja nastąpiła wieczorem, około godziny 21.00 (lub w nocy z 8 na 9 września).

Ładunki zniszczyły kilka przęseł obu mostów — w konstrukcji stalowej mostu Legionów dwa przęsła. Przy wysadzaniu mostu drogowego zerwany został kabel zasilający, przez co Płock pogrążył się w ciemnościach. Mieszkańcy bali się wychodzić z domów.

Akcja miała charakter czysto militarnym: uniemożliwić Niemcom natychmiastowe sforsowanie Wisły i wbicie klina między polskie armie. Nie zatrzymała jednak zajęcia prawobrzeżnego Płocka. Rankiem 9 września motocykliści Wehrmachtu wjechali od strony rogatki Dobrzyńskiej. Lewobrzeżne Radziwie broniło się jeszcze kilka dni.

Mosty odbudowali później Niemcy (drewniany ok. 1940, stalowy ok. 1942–1943). W styczniu 1945 r., wycofując się, sami je ponownie zniszczyli — tym razem znacznie poważniej.

Wydarzenie z 8 września 1939 r. wpisało się w tragiczną serię niszczenia i odbudowywania płockich mostów w XX wieku. Było jednym z ostatnich aktów polskiej obrony miasta przed okupacją.

Źródła i bibliografia