Stanisław z Pawłowic herbu Pierzchała wybrany biskupem płockim
24 czerwca 1425 roku kapituła katedralna w Płocku, działając na wyraźne polecenie księcia mazowieckiego Siemowita IV, dokonała elekcji biskupiej. Na stolicę diecezji płockiej wybrano miejscowego duchownego – kanonika, archidiakona i kanclerza książęcego Stanisława z Pawłowic herbu Pierzchała. Wybór był kontestowany – część kanoników wskazywała początkowo innego kandydata, a przeciwko elekcji protestowali synowie księcia. Mimo sporów elekcja została potwierdzona przez Stolicę Apostolską, a sakra biskupia odbyła się jeszcze w tym samym roku.
Religia · 24 czerwca 1425
Opis wydarzenia
W pierwszej połowie XV wieku Płock pozostawał najważniejszym ośrodkiem kościelnym i kulturalnym Mazowsza. Katedra na Wzgórzu Tumskim oraz działająca przy niej kapituła katedralna odgrywały kluczową rolę nie tylko w życiu religijnym, ale także w sprawach politycznych i administracyjnych księstwa piastowskiego.
Stanisław z Pawłowic (ur. ok. 1390, zm. 24 kwietnia 1439 w Toruniu), herbu Pierzchała, był typowym przedstawicielem mazowieckiej elity duchownej swojej epoki. Studiował w Krakowie, pełnił funkcję proboszcza w Pawłowicach, od 1416 roku był kanonikiem płockim, a od 1417 – także poznańskim. W kapitule płockiej doszedł do godności archidiakona, a jako kanclerz księcia Siemowita IV cieszył się jego szczególnym zaufaniem i wpływami.
24 czerwca 1425 roku kapituła katedralna w Płocku, zgodnie z wolą księcia Siemowita IV, wybrała Stanisława na biskupa diecezji płockiej. Elekcja nie przebiegła jednak bez zakłóceń. Część kanoników opowiedziała się początkowo za kanonikiem Krystynem Nieborowskim, a przeciwko kandydaturze Stanisława protestowali synowie księcia – Siemowit V, Władysław I płocki oraz Kazimierz II bełski. Mimo tych napięć wybór został uznany przez Rzym.
Sakra biskupia Stanisława odbyła się 29 grudnia 1425 roku; udzielił jej arcybiskup gnieźnieński Wojciech Jastrzębiec. Zaledwie kilka miesięcy później, w styczniu 1426 roku, zmarł książę Siemowit IV – jeden z ostatnich wielkich władców niezależnego Mazowsza – i został uroczyście pochowany w katedrze płockiej.
Pontyfikat biskupa Stanisława II z Pawłowic (1425–1439) okazał się burzliwy. Doszło do poważnych konfliktów z synami Siemowita IV, oskarżeń o nadużycia i procesów przed sądami kościelnymi. Mimo to sam akt elekcji z 24 czerwca 1425 roku pozostaje ważnym momentem w dziejach diecezji płockiej i miasta Płocka – symbolem ścisłego, choć nie zawsze harmonijnego współdziałania władzy książęcej i kapituły katedralnej u schyłku średniowiecza.
Źródła i bibliografia
Komentarze (0)
Dodaj komentarz
Tego dnia w historii
Inne wydarzenia 24 czerwca
Odkryj kolejne rozdziały historii Płocka z tego samego dnia.
Król Stefan Batory zalecił władzom Płocka zezwolenie Żydom na założenie cmentarza wyznaniowego
24 czerwca 1576 roku król Stefan Batory interweniował u władz miejskich Płocka, zalecając, aby magistrat nie utrudniał kahałowi żydowskiemu założenia cmentarza wyznaniowego. Sprawa dotyczyła terenu na Przedmieściu Bielskim (w rejonie dzisiejszej ul. 3 Maja), gdzie gmina żydowska zakupiła grunt już w 1568 roku za zgodą Zygmunta Augusta. Mimo wcześniejszych królewskich nakazów miasto nadal stawiało opór, co skłoniło Batorego do ponownej interwencji. Wydarzenie to stanowiło ważny etap w długoletniej walce płockiej społeczności żydowskiej o prawo do godnego pochówku poza murami miasta.
Poświęcono kamień węgielny pod murowany kościół pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela w Płocku
W uroczystość Narodzenia św. Jana Chrzciciela, 24 czerwca 1758 roku, na Starym Mieście w Płocku dokonano poświęcenia kamienia węgielnego pod budowę nowej, murowanej świątyni. Wydarzenie to było ważnym etapem w umacnianiu obecności zakonu reformatów (franciszkanów), którzy przybyli do miasta zaledwie trzy lata wcześniej. Kamień węgielny poświęcił ks. Kazimierz Rokitnicki – ówczesny wikary generalny i oficjał, późniejszy biskup sufragan płocki. Rozpoczęta wówczas budowa w stylu późnobarokowym trwała ponad dziesięć lat i dała Płockowi jedną z najpiękniejszych XVIII-wiecznych świątyń.
Katedra płocka otrzymała iluminację architektoniczną
24 czerwca 1994 roku katedra pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Płocku po raz pierwszy rozbłysła wieczorną iluminacją architektoniczną. Wydarzenie to było jednym z elementów modernizacji i promocji dziedzictwa historycznego miasta u progu III Rzeczypospolitej. Dzięki nowemu oświetleniu monumentalna bryła świątyni na Wzgórzu Tumskim stała się lepiej widoczna po zmroku, podkreślając jej rangę jako najważniejszego zabytku Płocka. Uroczystość wpisywała się w szerszy trend podświetlania historycznych budowli, który rozwijał się w polskich miastach w latach 90. XX wieku.