Zebranie założycielskie NSZZ w Fabryce Maszyn Żniwnych
17 września 1980 r. w płockiej Fabryce Maszyn Żniwnych odbyło się zebranie założycielskie niezależnego związku zawodowego. Inicjatorem i pierwszym przewodniczącym Tymczasowego Komitetu Założycielskiego został Konrad Łykowski. Był to jeden z pierwszych kroków organizacyjnych „Solidarności” w wielkich zakładach Płocka, podjęty w tym samym dniu, w którym w Gdańsku powołano ogólnokrajowy NSZZ „Solidarność”.
Historia · 17 września 1980
Opis wydarzenia
7 września 1980 r. w Fabryce Maszyn Żniwnych im. Marcelego Nowotki „Agromet” w Płocku – jedynym wówczas krajowym producencie kombajnów zbożowych serii Bizon i Vistula – zorganizowano zebranie założycielskie niezależnego, samorządnego związku zawodowego. Inicjatorem spotkania był Konrad Łykowski (ur. 1951), od kwietnia 1980 r. samodzielny planista w FMŻ, wcześniej pracownik Mazowieckich Zakładów Rafineryjnych i Petrochemicznych, uczestnik protestu płockiego z czerwca 1976 r. i kolporter prasy niezależnej. Tego dnia wybrano go przewodniczącym Tymczasowego Komitetu Założycielskiego (TKZ).
Wydarzenie wpisywało się w falę organizowania wolnych związków po Porozumieniach Sierpniowych. W Płocku pierwsze struktury powstały już 9 września w dziale automatyki MZRiP (Andrzej Znamierowski), 15 września TKZ powołano w MPK (Jan Chmielewski), a dzień później – międzyzakładowy komitet w petrochemii (Wojciech Wiścicki). W FMŻ 2 września odbył się strajk; 17 września zakład dołączył do formalnego nurtu założycielskiego.
Następnego dnia, 18 września, w kawiarni Domu Technika spotkali się przedstawiciele tymczasowych komitetów największych płockich zakładów – m.in. MZRiP, MPK, FMŻ, Zakładu Wykładzin Samochodowych „Polmo” i Terenowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej. 20 września powołano Tymczasowy Międzyzakładowy Komitet Założycielski NSZZ Regionu Płockiego. Z FMŻ weszli do niego Konrad Łykowski i Kazimierz Lisowski. Przewodniczącym regionalnego MKZ został Wojciech Wiścicki z MZRiP.
Powołanie związku w FMŻ miało znaczenie nie tylko zakładowe. Fabryka była jednym z filarów płockiego przemysłu i symbolem powojennej industrializacji miasta. Komisja zakładowa „Solidarności” w FMŻ szybko stała się istotną częścią struktur regionu; Łykowski od grudnia 1980 r. przewodniczył KZ, od stycznia 1981 r. zasiadał w Zarządzie Regionu. Po 13 grudnia 1981 r. został internowany.
Data 17 września 1980 r. ma podwójny wymiar: lokalny – narodziny niezależnej organizacji pracowniczej w jednym z największych zakładów Płocka – i ogólnopolski, gdyż tego samego dnia w Gdańsku przedstawiciele komitetów założycielskich z całego kraju powołali NSZZ „Solidarność” i Krajową Komisję Porozumiewawczą.
Źródła i bibliografia
Encyklopedia Solidarności (hasło NSZZ „Solidarność” Organizacja Regionu Płockiego; biogram Konrada Łykowskiego); Tadeusz Ruzikowski, W cieniu Czerwca 1976. Początki NSZZ „Solidarność” w województwie płockim, Przystanek Historia / IPN.
Komentarze (0)
Dodaj komentarz
Tego dnia w historii
Inne wydarzenia 17 września
Odkryj kolejne rozdziały historii Płocka z tego samego dnia.
Urodził się Dawid „Devi” Tuszyński, malarz, ilustrator i mistrz miniatury
17 września 1914 r. w Brzezinach urodził się Dawid Tuszyński, późniejszy malarz, ilustrator i mistrz miniatury. Wychował się w Płocku, w żydowskiej kamienicy przy ulicy Jerozolimskiej 6. W twórczości przez całe życie wracał do miasta dzieciństwa, pamięci i Zagłady.
Przeprowadzka Technikum Ekonomicznego i Zasadniczej Szkoły Handlowej do nowego gmachu przy ul. Wolnej Afryki 4
17 września 1964 roku Technikum Ekonomiczne im. Ludwika Krzywickiego oraz Zasadnicza Szkoła Handlowa w Płocku przeprowadziły się z dotychczasowej siedziby przy ul. Bieruta 22 do nowo wybudowanego, nowoczesnego gmachu szkolnego przy ul. Wolnej Afryki 4. Było to długo oczekiwane zwieńczenie wieloletnich starań dyrekcji, rady pedagogicznej i społeczności lokalnej o godne warunki nauczania dla dynamicznie rozwijającego się zespołu szkół. Nowy budynek stał się jednym z najnowocześniejszych obiektów oświatowych w Płocku lat 60.
Zmarł w Płocku Edward Kocząb, polski hokeista, olimpijczyk.
17 września 2002 r. zmarł w Płocku Edward Kocząb, bramkarz hokejowy, olimpijczyk z Cortiny d’Ampezzo (1956) i jedenastokrotny mistrz Polski. Pochowano go na cmentarzu komunalnym w Płocku. Z Krynicą i Legią Warszawa związał całą karierę sportową; ostatnie lata życia spędził nad Wisłą.
Płock i Rustawi podpisują umowę partnerską
17 września 2016 r. w gruzińskim Rustawi zawarto umowę o współpracy partnerskiej z Płockiem. Porozumienie objęło kulturę, naukę, oświatę, sport, ochronę zdrowia, opiekę społeczną, gospodarkę i działalność samorządową. Formalizowało kontakty zapoczątkowane listem intencyjnym z grudnia 2011 r.