Ekshumowano i pochowano zwłoki 13 ofiar niemieckiej egzekucji z 18 września 1942 r.

Opis wydarzenia

18 września 1942 roku niemieccy okupanci przeprowadzili serię publicznych egzekucji na północnym Mazowszu w odwecie za działalność polskiego ruchu oporu. W Płocku na Placu Synagogalnym (ul. Synagogalna) powieszono 13 Polaków – głównie członków konspiracji, w tym żołnierzy Polskiej Organizacji Zbrojnej „Znak” i Armii Krajowej. Tego samego dnia podobne egzekucje odbyły się w Bodzanowie (13 osób przywiezionych z Płocka) oraz w Rościszewie.

Po wyzwoleniu Płocka przez Armię Czerwoną w styczniu 1945 roku rozpoczęto prace ekshumacyjne w celu godnego pochówku ofiar. 4 maja 1945 roku ekshumowano zwłoki 13 zamordowanych i złożono je na cmentarzu przy ul. Kobylińskiego (dzisiejszy Cmentarz Komunalny). Ceremonia pogrzebowa stanowiła jedno z pierwszych oficjalnych upamiętnień zbrodni niemieckich w mieście i miała charakter symboliczny – podkreślała powrót polskiej władzy oraz pamięć o ofiarach terroru okupacyjnego.

Wśród pochowanych znaleźli się patrioci związani z płocką konspiracją. Dokładne nazwiska ofiar egzekucji z 18 września 1942 r. są znane dzięki powojennym badaniom historycznym (m.in. publikacjom IPN i lokalnym opracowaniom). Wydarzenie to wpisuje się w szerszy kontekst powojennych ekshumacji i upamiętnień prowadzonych w Płocku i powiecie płockim w 1945 roku.

Źródła i bibliografia