Płock oficjalnie zmienia nazwę na Schröttersburg

Opis wydarzenia

Po zajęciu Płocka przez Wehrmacht 9 września 1939 roku miasto zostało włączone do III Rzeszy jako część rejencji ciechanowskiej w Prusach Wschodnich. Już wcześniej (w listopadzie 1939) zmieniono nazwy ulic na niemieckie, a w 1940 roku rozpoczęto intensywne wysiedlenia ludności polskiej i żydowskiej oraz akcje terroru.

Decyzja o zmianie nazwy miasta zapadła w 1941 roku. 21 maja 1941 ogłoszono oficjalne przemianowanie Płocka na Schröttersburg (czasami zapisywane jako Schroettersburg lub Schrottersburg). Wybór patrona nie był przypadkowy – baron Friedrich Leopold von Schrötter (1743–1815) był pruskim politykiem i reformаtorem, który na początku XIX wieku administrował terenami południowych Prus, w tym obszarem dawnego Mazowsza.

Nowa nazwa miała symbolizować trwałe wcielenie miasta do „niemieckiej przestrzeni życiowej” (Lebensraum) i zerwanie z polską tożsamością. W praktyce używano jej w dokumentach administracyjnych, prasie okupacyjnej i oznaczeniach wojskowych (m.in. Standort Schröttersburg). Polacy nadal potocznie nazywali miasto Płockiem, co było formą biernego oporu.

Zmiana nazwy zbiegła się w czasie z nasileniem represji – w lutym i marcu 1941 roku przeprowadzono masowe deportacje Żydów z płockiego getta, a terror wobec ludności polskiej trwał nieprzerwanie. Schröttersburg funkcjonował pod tą nazwą aż do wyzwolenia miasta przez Armię Czerwoną w styczniu 1945 roku. Po wojnie natychmiast przywrócono historyczną polską nazwę Płock.

Wydarzenie to pozostaje jednym z najbardziej wymownych symboli niemieckiej polityki okupacyjnej wobec ziem wcielonych do Rzeszy – próby całkowitego wymazania polskiej tożsamości miasta poprzez zmianę jego nazwy.

Źródła i bibliografia