Oddziały Wehrmachtu zdobyły przyczółek w Radziwiu
11 września 1939 r. niemiecka 3. Dywizja Piechoty uchwyciła przyczółek na lewym brzegu Wisły, w Radziwiu. Prawobrzeżny Płock Niemcy zajęli już dwa dni wcześniej, po wysadzeniu mostów przez Wojsko Polskie. Walki o przedmoście — kluczowe dla osłony tyłów armii walczących nad Bzurą — trwały jeszcze kilka dni.
Wojsko · 11 września 1939
Opis wydarzenia
W nocy z 8 na 9 września 1939 r. żołnierze Nowogródzkiej Brygady Kawalerii gen. Władysława Andersa, wykonując rozkaz osłony odwrotu, wysadzili płockie mosty na Wiśle. Zerwany został także kabel zasilający — miasto pogrążyło się w ciemności. Rankiem 9 września czołowe pododdziały niemieckiej 3. Dywizji Piechoty (4. Armia, III Korpus) weszły do prawobrzeżnego Płocka niemal bez walki.
Lewy brzeg z Radziwiem pozostał w rękach polskich. Odcinek od Popłacina przez Radziwie po Dobrzyków obsadził 19. Pułk Piechoty im. Obrońców Lwowa (Armia „Pomorze”) pod ppłk. Stanisławem Sadowskim, wsparty artylerią. Zadanie było strategiczne: nie dopuścić Niemców na południowy brzeg rzeki i osłonić tyły Armii „Poznań” i „Pomorze” w chwili, gdy nad Bzurą zaczynała się największa bitwa kampanii wrześniowej.
Według relacji zebranej w „Notatkach Płockich” Wehrmachtowi udało się zdobyć przyczółek 11 września. Polacy utrzymywali jeszcze cmentarz i port — ich opanowanie było kolejnym celem Niemców. Inne rekonstrukcje (m.in. kalendarium walk i opracowania boju pod Płockiem) datują główne forsowanie Wisły na noc z 12 na 13 września — pod Tokarami i w rejonie Dobrzykowa, także po prowizorycznym moście — a zajęcie Radziwia na 13 września. Różnica wynika z tego, że pierwsze grupy desantowe i pełne opanowanie dzielnicy to dwa etapy tego samego uderzenia.
Walki o Radziwie i okoliczne wsie trwały od 8 do 15 września. 14 i 15 września oddziały 15. i 27. Dywizji Piechoty kontratakowały z lasów łąckich i spod Dobrzykowa, usiłując zlikwidować niemiecki przyczółek. Polakom udało się chwilowo zepchnąć przeciwnika na ulice Radziwia, ale przyczółka nie zlikwidowali. Bój o przeprawy zakończył się 15 września zwycięstwem Niemców.
Dla Płocka oznaczało to rozcięcie miasta Wisłą: prawy brzeg już od 9 września był pod okupacją, lewy — przez kilka dni jeszcze polem bitwy. Radziwie, pozbawione stałej przeprawy, stało się przyczółkiem, z którego Wehrmacht groził oskrzydleniem polskich armii na południe od rzeki.
Komentarze (0)
Dodaj komentarz
Tego dnia w historii
Inne wydarzenia 11 września
Odkryj kolejne rozdziały historii Płocka z tego samego dnia.
Edward Gierek i Piotr Jaroszewicz odwiedzili załogę Fabryki Maszyn Żniwnych
11 września 1976 r., w przeddzień ogólnopolskich dożynek w Płocku, I sekretarz KC PZPR Edward Gierek i premier Piotr Jaroszewicz zwiedzili Fabrykę Maszyn Żniwnych. Gościom pokazano hale produkcyjne kombajnów „Bizon”, rozmawiali z robotnikami o warunkach pracy i planach zwiększenia produkcji. Wizyta była częścią starannie przygotowanego spektaklu władzy po czerwcowych protestach.
Odsłonięcie pomnika-ławeczki Tadeusza Mazowieckiego na Wzgórzu Tumskim
11 września 2019 roku na Wzgórzu Tumskim w Płocku odsłonięto pomnik-ławeczkę upamiętniającą Tadeusza Mazowieckiego – pierwszego niekomunistycznego premiera III RP i honorowego obywatela miasta. Brązowa figura premiera stojącego przy ławeczce stanęła w alei spacerowej parku, tuż przed budynkiem Sądu Okręgowego. Uroczystość odbyła się w przeddzień 30. rocznicy zaprzysiężenia jego rządu i była inicjatywą społeczną mieszkańców Płocka – rodzinnego miasta Mazowieckiego.