Przybycie hallerczyków do Płocka – uroczyste powitanie żołnierzy Błękitnej Armii
28 maja 1919 roku do Płocka wkroczyły oddziały Armii Polskiej we Francji, zwane hallerczykami. Mieszkańcy miasta z wielkim entuzjazmem witali żołnierzy w szaroniebieskich mundurach, dekorując ulice flagami i kwiatami. Było to ważne wydarzenie dla odradzającego się państwa polskiego – wzmocnienie garnizonu w strategicznym punkcie nad Wisłą w okresie napięć społecznych i przygotowań do dalszych walk.
Wojsko · 28 maja 1919
Opis wydarzenia
W maju 1919 roku oddziały Błękitnej Armii gen. Józefa Hallera, sformowane we Francji i wyposażone w nowoczesny sprzęt, były sukcesywnie kierowane do różnych rejonów Polski. Płock wybrano na miejsce dyslokacji pododdziałów 2 pułku instrukcyjnego ze względu na istniejące koszary, możliwości zakwaterowania oraz dogodne położenie komunikacyjne (transport zaopatrzenia Wisłą) i strategiczne znaczenie miasta jako punktu na północnym Mazowszu.
Przybycie poprzedził już dzień wcześniej owacyjny entuzjazm w płockim teatrze podczas spektaklu „Halki”. 28 maja od rana mieszkańcy przygotowywali się na powitanie: dekorowali domy flagami narodowymi, zamykano biura magistratu, by umożliwić pracownikom udział w uroczystościach.
Robotnicy portowi w Radziwiu wystawili bramę triumfalną z napisem „Witajcie” oraz przygotowali tradycyjny chleb, sól i krzyż. Hallerczycy zostali powitani na moście przez lokalnego nauczyciela Adama Maciurzyńskiego. Następnie kolumna żołnierzy w szaroniebieskich szynełach i hełmach, z podwiniętymi połami płaszczy i długimi bagnetami, przeszła ulicą Mostową na Rynek Kanoniczny (obecnie pl. Narutowicza).
Na rynku powitał ich prezes Rady Miejskiej Stefan Baliński. Żołnierzy witano kwiatami, okrzykami i wiwatami. Maria Macieszyna, żona prezydenta miasta, tak opisała to wydarzenie: „Na moście widać już niebieskie wojsko, nad którym powiewają sztandary. »Idą! Już idą!« wołają zewsząd. Ach! Wojsko Hallera, które już witała Warszawa, o którym cuda opowiadają! Idzie to wojsko ze świata do nas, jak ongi wojsko Dąbrowskiego.”
Przybycie hallerczyków miało również wymiar polityczny – wzmocniło siły rządowe w mieście, gdzie panowały silne nastroje lewicowe i dochodziło do strajków oraz demonstracji robotniczych.
Oddziały stacjonowały w Płocku od 28 maja 1919 r. do początku 1920 r., a później brały udział m.in. w przygotowaniach do przejmowania Pomorza i w wojnie polsko-bolszewickiej.
Źródła i bibliografia
Komentarze (0)
Dodaj komentarz
Tego dnia w historii
Inne wydarzenia 28 maja
Odkryj kolejne rozdziały historii Płocka z tego samego dnia.
Ukazał się pierwszy numer „Kuriera Płockiego”, pierwszy lokalny dziennik
28 maja 1915 roku w Płocku wyszedł pierwszy numer „Kuriera Płockiego” – pierwszego dziennika w historii miasta. Powstanie niezależnej gazety codziennej było ważnym wydarzeniem w życiu kulturalnym i społecznym Płocka w okresie I wojny światowej. „Kurier Płocki” szybko stał się najważniejszą płocką gazetą, informując mieszkańców o wydarzeniach lokalnych, krajowych i światowych oraz kształtując opinię publiczną w trudnym czasie okupacji niemieckiej.
Zmarł błogosławiony biskup Antoni Julian Nowowiejski, polski duchowny katolicki, historyk, biskup płocki
28 maja 1941 roku w niemieckim obozie koncentracyjnym Soldau (Działdowo) zmarł bp Antoni Julian Nowowiejski, biskup płocki w latach 1908–1941, wybitny historyk Kościoła i regionalista. Aresztowany przez Gestapo w lutym 1941 roku za obronę polskiej tożsamości i Kościoła, przeszedł gehennę przesłuchań i obozu. Jego śmierć w wieku 83 lat stała się symbolem męczeństwa polskiego duchowieństwa podczas II wojny światowej, a w 2021 roku Kościół uznał go za błogosławionego męczennika.
Powstaje Płocka Spółdzielnia Mieszkaniowa
28 maja 1958 roku Sąd Powiatowy w Płocku zarejestrował Płocką Spółdzielnię Mieszkaniową, nadając jej osobowość prawną. Było to jedno z pierwszych powojennych przedsięwzięć spółdzielczości mieszkaniowej w mieście, zainicjowane przez władze lokalne i entuzjastów w odpowiedzi na narastający deficyt mieszkań. Spółdzielnia powstała na bazie płockiej spółdzielczości pracy i miała zaspokajać potrzeby mieszkaniowe jej pracowników oraz innych mieszkańców rozwijającego się Płocka.