Jan Olbracht król polski zezwala radzie miasta Płocka na budowę wodociągów
24 maja 1498 roku król Jan Olbracht wydał w Krakowie przywilej, na mocy którego rada miejska Płocka uzyskała prawo do zaprowadzenia wodociągów. Był to jeden z najstarszych aktów królewskich dotyczących planowej infrastruktury sanitarnej w historii miasta. Przywilej dał mieszczanom prawną podstawę do doprowadzenia wody rurami i pobierania opłat na utrzymanie systemu, co znacząco wpłynęło na poprawę higieny i warunków życia w późnośredniowiecznym Płocku.
Infrastruktura · 24 maja 1498
Opis wydarzenia
W 1498 roku, zaledwie trzy lata po włączeniu Księstwa Płockiego do Korony Królestwa Polskiego (1495), Płock przeżywał okres gospodarczego ożywienia. Rajcowie miejscy wystąpili do króla Jana Olbrachta z prośbą o zezwolenie na budowę wodociągów. Monarcha, przebywający wówczas w Krakowie, pozytywnie rozpatrzył wniosek i 24 maja 1498 roku wystawił stosowny przywilej pergaminowy.
Dokument upoważniał radę miejską do:
- doprowadzenia wody do miasta za pomocą rur (drewnianych lub ołowianych – „cannalia alias rury”),
- pobierania opłat od mieszkańców na budowę i utrzymanie systemu,
- eksploatacji i naprawy wodociągów.
Był to wyraz troski władzy królewskiej o rozwój miast koronnych po okresie rozbicia dzielnicowego. Przywilej stał się podstawą prawną dla wieloletniej inwestycji. Pierwsze drewniane wodociągi uruchomiono dopiero w latach 30. XVI wieku, a w kolejnych dekadach doprowadzono wodę m.in. na Rynek Kanoniczny i do innych kluczowych punktów miasta.
Oryginał dokumentu zachował się do dziś w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie (Zbiór dokumentów pergaminowych, sygn. 3631). Na pergaminie wyraźnie widnieje data: „die vicesima quarta mensis maii anno domini millesimo quadringentesimo nonagesimo octavo” – czyli 24 maja 1498 roku.
Jest to jedno z najcenniejszych świadectw świadomej polityki infrastrukturalnej Jagiellonów wobec Płocka i jeden z najstarszych zachowanych aktów tego typu w historii mazowieckich miast.
Komentarze (0)
Dodaj komentarz
Tego dnia w historii
Inne wydarzenia 24 maja
Odkryj kolejne rozdziały historii Płocka z tego samego dnia.
Zmarł ks. prałat Ignacy Lasocki – wielki społecznik i filantrop Płocka
W Płocku zmarł ks. prałat Ignacy Lasocki (ur. 13/15 września 1860 r.), jedna z najbardziej zasłużonych postaci międzywojennego miasta. Kapłan, doktor praw, publicysta i niestrudzony działacz społeczny przez kilkadziesiąt lat budował instytucje wspierające ubogą młodzież i potrzebujących. Był założycielem Zakładu św. Stanisława Kostki („Stanisławówki”), pierwszym prezesem Płockiego Oddziału Polskiego Czerwonego Krzyża oraz aktywnym członkiem Towarzystwa Naukowego Płockiego. Jego śmierć zakończyła erę wielkiego płockiego filantropa.
Zmarł bp Janusz Maria Szymon Bucholc, biskup Kościoła Starokatolickiego Mariawitów
24 maja 1965 roku w Płocku, po długiej i ciężkiej chorobie, zmarł bp Janusz Maria Szymon Bucholc (1893–1965), jeden z wyższych hierarchów Kościoła Starokatolickiego Mariawitów. Przez wiele lat pełnił funkcję biskupa diecezji śląsko-łódzkiej, a ostatnie lata życia spędził w płockim klasztorze mariawickim. Jego śmierć zamknęła ważny rozdział w powojennej historii tego wyznania, silnie związanego z Płockiem jako duchową stolicą mariawityzmu.
Ks. prof. Stanisław Wielgus mianowany biskupem płockim
24 maja 1999 roku papież Jan Paweł II mianował ks. prof. Stanisława Wielgusa, dotychczasowego rektora Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, biskupem diecezji płockiej. Nominacja ta zakończyła okres sede vacante po śmierci bp. Zygmunta Zawitkowskiego i otworzyła nowy rozdział w historii diecezji płockiej na progu nowego tysiąclecia. Ks. Wielgus, wybitny filozof i teolog, objął diecezję 1 sierpnia 1999 roku po sakrze biskupiej i ingresie do katedry płockiej.