Kazimierz Jagiellończyk zabrania pobierania pełnych opłat celnych od mieszczan Płocka i ziemi płockiej

Opis wydarzenia

W 1454 roku, w okresie gdy król Kazimierz Jagiellończyk intensywnie przygotowywał się do konfrontacji z Zakonem Krzyżackim i realizował politykę inkorporacji Prus, nie zapomniał o miastach mazowieckich. Dokument wystawiony 9 maja w kancelarii królewskiej stanowił konkretny akt łaski wobec Płocka – jednego z najważniejszych ośrodków handlowych nad Wisłą na Mazowszu.

Król wyraźnie nakazał swoim urzędnikom, poborcom celnym i starostom, by nie egzekwowali pełnych opłat celnych od kupców i mieszkańców Płocka oraz innych miast ziemi płockiej (m.in. Sierpca, Raciąża czy Gostynina). Przywilej ten oznaczał w praktyce zwolnienie z połowy ceł na terenie całej Korony Polskiej, co było typową formą ulgi celnej nadawanej przez Jagiellonów lojalnym miastom.

Dzięki temu mieszczanie płoccy zyskali realną przewagę konkurencyjną. Handel zbożem, drewnem, solą i towarami rzemieślniczymi stał się znacznie bardziej opłacalny. Ulga objęła zarówno transport rzeczny Wisłą, jak i drogi lądowe, co pozwoliło Płockowi umocnić się jako kluczowy punkt przeładunkowy między Mazowszem, Prusami i resztą Królestwa. Przywilej wpisywał się w szerszą politykę Kazimierza Jagiellończyka wobec miast – monarcha konsekwentnie wzmacniał ich pozycję ekonomiczną, widząc w nich sojuszników przeciwko możnowładcom i Zakonowi.

Dokument z 9 maja 1454 roku był później wielokrotnie potwierdzany przez kolejnych władców i stanowił jeden z filarów gospodarczej prosperity Płocka w drugiej połowie XV wieku.

Źródła i bibliografia