Pasowanie Bolesława Krzywoustego na rycerza w Płocku

Opis wydarzenia

Według relacji Galla Anonima (Kronika polska, Księga II) Władysław I Herman, widząc, że jego syn Bolesław „dochodził już lat męskich i zajaśniał czynami rycerskimi”, postanowił „przypasać mu miecz w uroczystość Wniebowzięcia Panny Marii” i przygotował w Płocku wspaniałą uroczystość.

Dokładna data roczna nie została podana przez kronikarza. Część historyków (m.in. lokalne tradycje płockie) przyjmuje rok 1100, inni – zwłaszcza Karol Maleczyński – wskazują na 1101. Bolesław, urodzony 20 sierpnia 1086 r., miał wówczas około 14–15 lat – wiek typowy dla pasowania książęcego syna.

Tuż przed ceremonią nadeszła wiadomość, że Pomorzanie oblegli graniczny gród Santok. Żaden z dostojników nie odważył się wyruszyć na odsiecz. Wbrew woli ojca i radom otoczenia młody Bolesław (nazywany przez Galla „Marsowym chłopcem”) wyruszył z własnym oddziałem, pokonał napastników i wrócił do Płocka jako zwycięzca – jeszcze jako giermek (armiger). Dopiero wtedy ojciec przepasał go pasem rycerskim. Z miłości do syna Władysław Herman pasował tego dnia także wielu rówieśników Bolesława.

Uroczystość miała charakter zarówno militarny, jak i symboliczny – potwierdzała dojrzewanie księcia do samodzielnych rządów i stanowiła ważny akt legitymizacyjny. Gall Anonim zapisał słowa jednego z uczestników: „Aż dotąd Polska była przez wrogów deptana, lecz ten chłopaczek przywróci ją do tego stanu co dawniej”.

Wydarzenie na trwałe wpisało się w historię Płocka. Do dziś codziennie po hejnale z wieży ratusza (ok. godz. 12:00) automatyczne figury odtwarzają scenę pasowania – klęczącego Bolesława i uderzającego mieczem ojca.

Źródła i bibliografia