Fabryka Maszyn Żniwnych została postawiona w stan likwidacji.

Opis wydarzenia

Początki zakładu sięgają 1870 roku, kiedy to Mojżesz Syja Sarna założył w Płocku (między ulicami Sienkiewicza, Bielską i Królewiecką) małą fabrykę maszyn i urządzeń rolniczych. Po II wojnie światowej, w 1948 roku, przedsiębiorstwo otrzymało nazwę Fabryka Maszyn Żniwnych. W 1953 nadano mu imię Marcelego Nowotki, a w 1974 połączono z Państwowym Ośrodkiem Maszynowym w Żurominie, tworząc FMŻ im. Marcelego Nowotki „Agromet”.

Od lat 50. XX wieku zakład był krajowym monopolistą w produkcji kombajnów zbożowych serii Vistula, a później legendarnych Bizonów. W szczytowym okresie (koniec lat 80.) produkcja sięgała kilku tysięcy kombajnów rocznie, a wyroby trafiały nie tylko na polskie pola, ale także na eksport. Fabryka była jednym z największych i najbardziej prestiżowych pracodawców w Płocku, dając pracę setkom mieszkańców i budując tożsamość przemysłową miasta.

Kryzys po 1989 roku

Zmiany ustrojowe przyniosły załamanie rynku. Likwidacja państwowych gospodarstw rolnych (PGR-ów) oraz brak środków u rolników indywidualnych spowodowały gwałtowny spadek zamówień. Produkcja kombajnów spadła z 5847 sztuk w 1989 roku do zaledwie 195 sztuk w 1993 roku.

Od 1990 roku podejmowano próby ratowania zakładu:

• 1 grudnia 1992 – wydzielono rentowną część i utworzono spółkę „Bizon” Sp. z o.o.
• 22 kwietnia 1993 – wprowadzono program naprawczy i zarząd komisaryczny.
• 5 stycznia 1996 – większość udziałów w spółce Bizon przejął Bank Handlowy (85%) oraz Sipma (15%).

Mimo tych działań zadłużenie przedsiębiorstwa rosło, a FMŻ przestała realizować swoje zadania statutowe.

Decyzja z 26 czerwca 1996

26 kwietnia 1996 roku minister przemysłu i handlu Klemens Scierski postanowieniem nr 17/Org/96 wszczął postępowanie przygotowawcze w sprawie likwidacji. Dwa miesiące później – 26 czerwca 1996 roku – tym samym ministrem wydano zarządzenie nr 28/Org/96, które z dniem 1 lipca 1996 roku postawiło Fabrykę Maszyn Żniwnych w Płocku w stan likwidacji. Zakład zaczął funkcjonować jako „Fabryka Maszyn Żniwnych w Płocku w likwidacji”.

Dalsze losy

10 czerwca 1998 roku Sąd Wojewódzki w Płocku ogłosił upadłość przedsiębiorstwa. Proces upadłościowy zakończył się w styczniu 2001 roku.

Jednak losy płockiego przemysłu kombajnowego nie zakończyły się definitywnie. Spółkę Bizon przejął w 1998 roku koncern New Holland (grupa Fiat). Produkcja kombajnów rolniczych w Płocku jest kontynuowana do dziś – obecnie przez CNH Industrial Polska Sp. z o.o. (marki New Holland i Case IH). W ten sposób miasto zachowało potencjał w branży maszyn rolniczych, choć pod inną nazwą i własnością.

Źródła i bibliografia