Dekretem prezydenta miasta utworzono żydowską dzielnicę mieszkaniową

Opis wydarzenia

Do września 1940 r. płoccy Żydzi, mimo łaty, kontrybucji i zamkniętych szkół, mogli jeszcze mieszkać i poruszać się po całym mieście. To odróżniało Płock — wcielony do Rzeszy jako Schröttersburg — od gett w Generalnym Gubernatorstwie.

13 września 1940 r. komisaryczny prezydent miasta wydał dekret o żydowskiej dzielnicy mieszkaniowej. Jan Przedpełski, powołując się na ten akt, ustalił jej granice: Kwiatka, Jerozolimska, Synagogalna, Tylna, Niecała oraz odcinek Bielskiej przy Tylnej i Synagogalnej. Kto mieszkał poza tym kwartałem, miał przenieść się natychmiast.

Getto nie otoczono murem. Bramy pilnowali niemieccy wartownicy. Polacy mogli początkowo wchodzić; Żydzi wychodzili tylko z przepustką. Komisarzem został SS-man Borg, pośrednik między Judenratem (przewodniczący dr Salomon Bromberger, Kwiatka 7) a magistratem.

W grudniu 1940 r. Przedpełski liczy 7600 stałych mieszkańców i 3000 uciekinierów z Sierpca, Rypina, Raciąża, Dobrzynia nad Wisłą i Mławy. Inne opracowania zaokrąglają do około 10 tysięcy. W jednym lokalu często kilka rodzin. Judenrat prowadził piekarnię, kooperatywy, ambulatorium.

Dzielnica trwała pięć miesięcy. Nocą z 20 na 21 lutego 1941 r. SS i 13. batalion policji rozpoczęły akcję „Tempo”. Do 1 marca getto opróżniono.

Datę 1 września 1940, powtarzaną w encyklopediach internetowych, warto traktować jako przybliżenie początku września. Aktem datowanym jest dekret z 13 września.

Źródła i bibliografia