Inauguracja nauki w nowym gmachu Gimnazjum Polskiego przy ul. 3 Maja

Opis wydarzenia

Budowa własnego gmachu Gimnazjum Polskiego była zwieńczeniem wysiłków społeczeństwa płockiego, które od 1905/1906 r. walczyło o polskojęzyczną szkołę średnią. Szkoła powstała w 1906 r. z inicjatywy Koła Płockiego Polskiej Macierzy Szkolnej; pierwszą siedzibą była wynajęta kamienica przy ul. Królewieckiej, a organizatorem i pierwszym dyrektorem — matematyk Józef Dionizy Szczepański.

Już w 1912 r. powstał Komitet Budowy Gmachu Gimnazjum Polskiego pod przewodnictwem dra Aleksandra Macieszy — lekarza, prezesa Towarzystwa Naukowego Płockiego i wiceprezesa Towarzystwa „Szkoła Średnia w Płocku”. Maciesza przed rozpoczęciem robót zwiedził nowoczesne szkoły na ziemiach polskich oraz w Niemczech, Belgii, Austrii, Szwajcarii, Norwegii i Szwecji. Dzięki ofiarności mieszkańców i wsparciu polskich instytucji zebrano 93 tysiące rubli. Projektantami gmachu przy dzisiejszej ul. 3 Maja 4 byli inżynierowie Czesław Zambrzycki i Władysław Czechowski. Monumentalny budynek o cechach renesansu i klasycyzmu przeznaczono na około 400 uczniów.

Nowy gmach spełniał najwyższe ówczesne standardy pedagogiki i higieny. Po raz pierwszy w Płocku urządzono w nim pełnowymiarową salę gimnastyczną z nowoczesnymi przyrządami. Wnętrza były jasne i przestronne; znalazły się w nich gabinet fizyczny i chemiczny, warsztaty stolarskie i tokarskie, gabinet lekarski oraz sala biblioteczna.

3 września 1913 r. uczniowie i nauczyciele Gimnazjum Polskiego — prowadzonego wówczas pod auspicjami Towarzystwa „Szkoła Średnia Płocka” — po raz pierwszy rozpoczęli w nim zajęcia. Było to wydarzenie nie tylko oświatowe, ale także patriotyczne i społeczne: symbol zwycięstwa polskiej szkoły nad rusyfikacją. W nowym budynku kontynuowano tradycje strajku szkolnego z 1905 r., kładąc nacisk na język polski, historię ojczystą i nauki przyrodnicze.

Od września 1915 szkoła nosiła nazwę Gimnazjum Polskie w Płocku. 14 sierpnia 1918 r. została upaństwowiona jako Królewsko-Polskie Gimnazjum im. króla Władysława Jagiełły. Wśród ówczesnych uczniów był m.in. Władysław Broniewski. Gmach z 1913 r., wpisany do rejestru zabytków, do dziś służy Jagiellonce.

Źródła i bibliografia