Urodził się Ludwik Krzywicki, wybitny socjolog i myśliciel marksistowski

Opis wydarzenia

Ludwik Joachim Franciszek Krzywicki (ps. m.in. K. R. Żywicki, J. F. Wolski) urodził się 21 sierpnia 1859 r. w Płocku, w domu przy ówczesnej ulicy Bielskiej nr 117, w rodzinie inteligenckiej herbu Kierdeja. Ojciec, Tadeusz Konstanty, był urzędnikiem rządu gubernialnego płockiego, matka – Kamila z Iwanickich. Akt urodzenia zachował się w Archiwum Diecezjalnym w Płocku; chrzest odbył się 25 grudnia 1859 r.

Wychowywany w patriotycznej atmosferze (dziadek ze strony matki, Franciszek Ksawery Iwanicki, był uczestnikiem powstania listopadowego), ukończył rządowe Płockie Gimnazjum Gubernialne (dzisiejsza „Małachowianka”). Kolegami szkolnymi byli m.in. późniejszi działacze partii Proletariat – Aleksander Dębski i Edmund Płoski.

Po maturze studiował matematykę na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim, a następnie medycynę (z której został usunięty za działalność polityczną). Lektura Kapitału Karola Marksa (1880) ukształtowała jego poglądy. W latach 80. XIX w. przebywał za granicą (Lipsk, Zurych, Paryż), gdzie studiował antropologię, archeologię i etnologię oraz współpracował z polską emigracją socjalistyczną. Był jednym z głównych tłumaczy i redaktorów pierwszego polskiego wydania I tomu Kapitału.

Po powrocie do kraju prowadził ożywioną działalność naukową, publicystyczną i społeczną. Po odzyskaniu niepodległości został profesorem Uniwersytetu Warszawskiego (1919–1936), Szkoły Głównej Handlowej i Wolnej Wszechnicy Polskiej. Współorganizował Główny Urząd Statystyczny oraz Instytut Gospodarstwa Społecznego, którym kierował. Zajmował się m.in. teorią wędrówki idei, badaniami nad społeczeństwami pierwotnymi, ekonomią i archeologią (prowadził wykopaliska na Żmudzi).

Zmarł 10 czerwca 1941 r. w Warszawie. W Płocku upamiętniają go pomnik (dzieło Stanisława Lisowskiego z 1966 r.) oraz tablica na domu rodzinnym.

Źródła i bibliografia