Erygowanie parafii ewangelicko-augsburskiej w Płocku

Opis wydarzenia

Luteranizm pojawił się na ziemiach polskich już w XVI wieku za sprawą reformacji Marcina Lutra, jednak do końca XVIII wieku ewangelicy nie posiadali w pełni zorganizowanych struktur parafialnych. Dopiero w ostatnim 30-leciu tego stulecia, po uchwaleniu przez sejm ustawy zezwalającej na osiedlanie się cudzoziemcom, zaczęła powstawać sieć parafii ewangelickich.

W przypadku Płocka parafia ewangelicko-augsburska została erygowana 5 czerwca 1804 roku. Proces ten nabrał tempa po rozbiorach Polski wraz z napływem osadników niemieckich – w zdecydowanej większości luteran – na tereny zaboru pruskiego. Po utworzeniu Księstwa Warszawskiego i później Królestwa Polskiego władze carskie nadal sprzyjały imigracji kolonistów, co wpłynęło na dynamiczny rozwój lokalnej społeczności ewangelickiej.

Księgi metrykalne parafii płockiej zapoczątkowano w połowie 1808 roku. Dane o ruchu naturalnym z wcześniejszych lat (1796–1808) pochodzą m.in. z broszury pastora Roberta Gundlacha wydanej w 1929 r. z okazji 125-lecia parafii. Społeczność luteran w Płocku miała charakter wiejsko-miejski, z wyraźną przewagą ludności zamieszkałej na wsiach. W kolejnych dekadach XIX wieku parafia rozwijała się intensywnie – świadczy o tym m.in. wyraźny wzrost liczby zawieranych małżeństw w latach 30. i 40. XIX wieku, będący efektem dalszego napływu osadników.

Źródła i bibliografia