Biskup płocki Wojciech Józef Gadomski konsekrował kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Płocku

Opis wydarzenia

W połowie XVIII wieku, w epoce rządów króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, do Płocka sprowadzono Ojców Reformatów (gałąź franciszkanów). Inicjatywa ta wyszła od biskupa sufragana włocławskiego Franciszka Kanigowskiego. Zakonnicy osiedlili się w mieście w 1755 roku. 24 czerwca 1755 roku – w uroczystość św. Jana Chrzciciela – odbyła się ceremonia wystawienia i poświęcenia krzyża na placu przeznaczonym pod budowę kościoła i klasztoru.

Plac podarowała zakonnikom Marianna Lasocka, miecznikowa zakroczymska. Początkowo wzniesiono drewniany kościół, który poświęcono już 1 stycznia 1756 roku.

Budowa murowanej świątyni

24 czerwca 1758 roku położono kamień węgielny pod murowany kościół. Budowa trwała do około 1771 roku. Świątynię wzniesiono w stylu późnobarokowym jako jednonawową bazylikę. Wnętrze wyposażono w bogatą snycerską dekorację – ołtarze, ambonę i konfesjonały pochodzące z lat 70. XVIII wieku.

W latach 1773–1783 obok kościoła zbudowano piętrowy klasztor. Ojcowie reformaci sprawowali opiekę nad świątynią przez ponad sto lat.

Akt konsekracji – 14 czerwca 1789 roku

Po zakończeniu budowy i wyposażeniu wnętrza nadszedł moment uroczystej konsekracji. Dokonał jej biskup sufragan płocki Wojciech Józef Gadomski herbu Rola (1782–1791). Było to ważne wydarzenie religijne dla ówczesnego Płocka – miasta biskupiego i ośrodka diecezji.

Konsekracja odbyła się w czasie względnego spokoju przed ostatecznym rozbiorem Rzeczypospolitej. Świątynia otrzymała wezwanie św. Jana Chrzciciela – patrona, którego święto (24 czerwca) wiązało się z kluczowymi datami w historii jej powstania.

Znaczenie i dalsze losy

Kościół pw. św. Jana Chrzciciela stał się ważnym punktem na mapie religijnej Płocka. Po kasacie zakonu reformatów przez władze carskie w 1864 roku (wysiedlenie zakonników 15 listopada) świątynia przeszła pod zarząd diecezji. Od 1867 roku w budynkach klasztornych mieściło się Wyższe Seminarium Duchowne, a kościół pełnił funkcję kościoła rektorskiego.

W 1973 roku biskup płocki Bogdan Sikorski erygował przy nim samodzielną parafię. Dziś jest to czynny kościół parafialny na Starym Mieście, wpisany do rejestru zabytków. W jego murach w 1893 roku miała miejsce pierwsza nowoczesna wizja Miłosierdzia Bożego, która zapoczątkowała ruch mariawicki.

Konsekracja z 14 czerwca 1789 roku pozostaje jednym z kluczowych wydarzeń w XVIII-wiecznej historii kościelnej Płocka – symbolem odnowy życia zakonnego i duszpasterskiego w przedrozbiorowym mieście.

Źródła i bibliografia