Benedyktyni płoccy odstąpili swój klasztor i kościół na rzecz seminarium duchownego diecezji płockiej.

Opis wydarzenia

W drugiej połowie XVIII wieku diecezja płocka przechodziła istotne przemiany organizacyjne i edukacyjne. Jednym z kluczowych działań biskupa Michała Jerzego Poniatowskiego (brata króla Stanisława Augusta) było uporządkowanie struktury seminarium duchownego oraz zagospodarowanie zabytkowych obiektów sakralnych.

20 czerwca 1781 roku benedyktyni, którzy od wieków prowadzili opactwo i kościół św. Wojciecha naprzeciw katedry, odstąpili swoje siedziby na rzecz diecezji. Biskup Poniatowski przeniósł zakonników do Pułtuska, a dawne mury benedyktyńskie przekazał seminarium duchownemu, które dotychczas funkcjonowało w innej lokalizacji. Od tego momentu opiekę nad seminarium objęli misjonarze św. Wincentego a Paulo.

Przejęcie opactwa przez seminarium miało charakter nie tylko praktyczny, ale i symboliczny. Zabytkowy zespół budynków – obejmujący klasztor i kościół św. Wojciecha, wzniesione na terenie dawnego grodu książęcego – zyskał nową funkcję edukacyjną i formacyjną dla przyszłych kapłanów diecezji płockiej. Obiekt przeszedł gruntowną przebudowę, dostosowując średniowieczne i barokowe wnętrza do potrzeb seminaryjnych.

Decyzja z 1781 roku wpisała się w szerszy proces reform kościelnych prowadzonych w Rzeczypospolitej w epoce oświecenia. Dzięki niej seminarium otrzymało godną, historyczną siedzibę, która służyła formacji duchowieństwa przez kolejne dziesięciolecia, aż do kasaty misjonarzy przez władze carskie w XIX wieku.

Dziś dawne opactwo benedyktyńskie wraz z reliktami zamku książąt mazowieckich stanowi jeden z najważniejszych zabytków Wzgórza Tumskiego i pozostaje świadectwem ciągłości życia kościelnego i edukacyjnego Płocka.

Źródła i bibliografia